Podlaskie miejscem debaty międzynarodowej, czyli podsumowujemy 2025 rok

Bezpieczeństwo międzynarodowe z mocnym akcentem na regiony trudnosąsiedzkie, geopolityka, dyplomacja, cyberbezpieczeństwo, turystyka, miejsce Polski w UE – m.in. wokół tych tematów toczyły się spotkania organizowane lub współorganizowane przez Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w woj. podlaskim w 2025 roku. W sumie odbyło się 30 wydarzeń informacyjnych i edukacyjnych, dzięki którym kadra, eksperci i goście RODM byli obecni i w największych miastach, i w mniejszych miejscowościach w regionie.

– Upływający właśnie 2025 r. był dla naszego Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej okresem wzmożonego, bardzo intensywnego i nasyconego rozmaitością działań wysiłku. Musieliśmy w stosunkowo krótkim czasie (a doszły też wakacje, gdy trudno jest promować cokolwiek) – podjąć się wielu trudnych wyzwań i to się udało. Nie bez przyczyny. Chciałbym w tym miejscu podziękować niezawodnym Partnerom z Wydziału Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku, a także wszystkim Kooperantom, którzy w toku działań wykazali się zdrowym rozsądkiem, życzliwym podejściem i szczerym zaangażowaniem. W szczególności zaś chciałbym podziękować Kadrze Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej oraz Wszystkim, którzy dołożyli starań, aby nasze działania mogły także w technicznym wymiarze wpisać się w debatę międzynarodową naszego regionu. To wszystko tworzy optymistyczny prognostyk na przyszłość. W tym kontekście – życzę Państwu bardzo dobrego 2026 roku – mniej interesującego, a spokojniejszego geopolitycznie przede wszystkim! – mówi prof. dr hab. Maciej Perkowski, kierownik Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w woj. podlaskim.

W 2025 roku podlaski RODM zorganizował lub współorganizował w sumie 30 działań informacyjnych i edukacyjnych na terenie całego województwa. Debaty, seminaria, warsztaty, konferencje, panele dyskusyjne, lekcje, wykłady, czy spotkania w ramach Akademii Dyplomacji odbywały się m.in. w Białymstoku, Łomży, Suwałkach, Supraślu, Białowieży, Bielsku Podlaskim, Kolnie, Filipowie, czy Gawrych Rudzie. Kadra, eksperci i goście RODM w woj. podlaskim spotykali się ze studentami, uczniami, samorządowcami, przedstawicielami świata nauki i biznesu, służb mundurowych, instytucji publicznych, a także ze wszystkimi zainteresowanymi.

Podjęta przez RODM międzynarodowa debata objęła różne obszary: bezpieczeństwo, cyberbezpieczeństwo i przeciwdziałanie dezinformacji, geopolitykę, ochronę środowiska, politykę gospodarczą, współpracę transatlantycką, obecność Polski w Unii Europejskiej, funkcjonowanie MSZ, turystykę, czy dyplomację ekonomiczną, historyczną i naukową.

Ze względu na uwarunkowania geopolityczne województwa podlaskiego priorytetem były kwestie bezpieczeństwa międzynarodowego, a kadra RODM forsowała i promowała koncepcję regionów trudnosąsiedzkich. Dzięki swoim działaniom udało się nam przyczynić do powstania i rozwoju tej koncepcji, a satysfakcjonujące efekty już są, gdyż Pakt na rzecz wschodnich regionów granicznych UE jest aktualnie w unijnym procesie legislacyjnym.

Należy w tym miejscu odnotować, że zespół realizatorów projektu RODM w woj. podlaskim, a zarazem (i również) naukowców z Uniwersytetu w Białymstoku wziął udział w konsultacjach dotyczących zwiększenia oporności wschodnich regionów Unii Europejskiej sąsiadujących z Rosją i Białorusią, a także Ukrainą. Te odbywały się na przełomie sierpnia i września 2025 roku, a zostały przeprowadzone przez Komisję Europejską. 

Szerokim echem – nie tylko w regionie i w kraju – odbiło się także Forum Spójności i Rozwoju Granicznego Unii Europejskiej, którego RODM był współorganizatorem/partnerem (od etapów koncepcyjnych, po ewaluację). To wyjątkowe wydarzenie zgromadziło setki przedstawicieli świata polityki i samorządu, biznesu, nauki i organizacji społecznych. Forum zorganizowali przede wszystkim Województwo Podlaskie i Miasto Białystok, a do stolicy Podlasia, w dniu 28 października 2025 r., przybyli m.in. premier RP Donald Tusk, komisarz UE ds. budżetu Piotr Serafin, minister rolnictwa Stefan Krajewski, czy europoseł Jacek Protas. W wydarzeniu wzięli też przedstawiciele takich krajów jak Litwa, Łotwa czy Finlandia. Celem tej inicjatywy było zaakcentowanie szczególnej roli regionów wschodnich, wyzwań, z którymi się mierzą, oraz oczekiwań względem UE. Podczas Forum kierownik RODM prof. Maciej Perkowski moderował dyskusję pt. „Strategiczne wyzwania i szanse wschodnich regionów granicznych UE”. – Wsparcie rozwoju wschodniego pogranicza Unii Europejskiej jest najlepszą inwestycją w jej rozwój i bezpieczeństwo – podkreślał podczas Forum.

Dużym zainteresowaniem, także medialnym, cieszyło się również seminarium „Zielona Tarcza Wschód – przyroda jako element bezpieczeństwa Polski i NATO”, które 14 listopada 2025 r. odbyło się w Białowieży. Jego uczestnicy – w tym naukowcy, przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska, dyrektorzy podlaskich instytucji odpowiedzialnych za ochronę przyrody, a także przedstawiciele służb mundurowych – podkreślali, że przyroda może być nie tylko wartością ekologiczną, lecz również istotnym sprzymierzeńcem w systemach obronnych i polityce bezpieczeństwa międzynarodowego.

O bezpieczeństwie wschodniej granicy Unii Europejskiej dyskutowali też uczestnicy wrześniowego seminarium, które odbyło się w kluczowym momencie: w dniach 12–16 września 2025 r. na Białorusi i w Rosji trwały manewry „Zapad-2025”, w którym wzięło udział 43 tys. żołnierzy. Spotkanie w Białymstoku miało na celu rzetelne przedstawienie zagrożeń i wyzwań związanych z „Zapad-2025” oraz omówienie ich konsekwencji dla bezpieczeństwa Polski, regionu i całej Unii Europejskiej.

W mijającym roku istotnym obszarem tematycznym była również dyplomacja, która została ukazana na różne sposoby. Jedną z inicjatyw Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w województwie podlaskim było otwarcie w czerwcu 2025 r. Akademii Dyplomacji, której celem jest propagowanie wiedzy na temat funkcjonowania struktur Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz placówek dyplomatycznych i konsularnych. W inauguracji tego przedsięwzięcia wzięła udział Jej Ekscelencja Alicia Irene Falkowski, Ambasador Argentyny.

Do Białegostoku, jako gość specjalny kolejnego spotkania akademicko-dyplomatycznego, przyjechał też prof. Adrian Cioroianu, były Minister Spraw Zagranicznych Rumunii. To wydarzenie było poświęcone współpracy polsko-rumuńskiej.

Dyplomatycznych wydarzeń było więcej. W towarzystwie ekspertów toczyła się debata pt. „Dyplomacja naukowa – jak budować pozytywny wizerunek Polski poprzez naukę”, a także spotkanie poświęcone dyplomacji historycznej.

W ramach swojej działalności podlaski RODM zorganizował też w Supraślu seminarium poświęcone bezpieczeństwu turystów w naszym regionie, wsparł organizacyjnie i merytorycznie III Kongres Polskiego Towarzystwa Studiów Międzynarodowych, którego gospodarzem był Wydział Stosunków Międzynarodowych UwB, współorganizował Akademię Bezpieczeństwa Międzynarodowego, a także panel dyskusyjny pt. „Polityka gospodarcza Unii Europejskiej wobec Chin”.

2025 rok to także czynny udział przedstawicieli RODM w konferencji „Osoby z niepełnosprawnościami w 2025 – realia i wyzwania” oraz w spotkaniu pt. „Młodzieżowy Okrągły Stół w Ełku”, które zostało zorganizowane przez Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w woj. pomorskim i warmińsko-mazurskim (to przykład udanej kooperacji wewnątrz sieci RODM).

DODATKOWE INFORMACJE

Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w woj. podlaskim na lata 2025–2026 prowadzi Fundacja Prawo i Partnerstwo wspólnie z Uniwersytetem w Białymstoku. Ośrodek łączy centralną politykę zagraniczną z lokalnymi społecznościami, a ich ogólnopolską sieć koordynuje Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Koordynatorem i konsultantem RODM w regionie jest prof. Maciej Perkowski – kierownik Katedry Prawa Międzynarodowego Publicznego Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, Prezes Fundacji Prawo i Partnerstwo.

Rolę kierownika naukowego i konsultanta RODM pełni z kolei dr hab. Adam Bartnicki, prof. UwB – dziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku.

Podczas oficjalnej inauguracji RODM w regionie: obydwaj eksperci mówili tak:

Prof. dr hab. Maciej Perkowski, prezes Fundacji Prawo i Partnerstwo: RODM to kolejne zadanie z zakresu umiędzynarodowienia regionu, które realizujemy. Prowadzimy Europe Direct Podlaskie w sieci Komisji Europejskiej, zrealizowaliśmy grant Rady Europy, czekamy na wyniki konkursu NATO, żeby nie wspominać o innych licznych projektach umiędzynarodowionych przedmiotowo lub finansowo. Partnerstwo z Uniwersytetem w Białymstoku to ogromna wartość dla naszego RODM. Umożliwia ono połączenie sprawności i doświadczenia organizacyjnego Fundacji z zasobami naukowo-dydaktycznymi uczelni. Chcemy razem budować świadome społeczeństwo, które rozumie otaczające je procesy międzynarodowe, dając odpór dezinformacji.

Prof. Adam Bartnicki, dziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych UwB: Współpraca Uniwersytetu w Białymstoku z Regionalnym Ośrodkiem Debaty Międzynarodowej to szansa na dalsze wzmacnianie pozycji naszego Wydziału jako regionalnego centrum refleksji nad sprawami międzynarodowymi. Jesteśmy gotowi dzielić się naszą wiedzą ekspercką i wspierać działania RODM z korzyścią dla całej społeczności regionu. Konsekwentnie rozwijamy się – tak wewnątrz, jak też na zewnątrz, wpisując się w realne wyzwania współczesności.

Zespół RODM szykuje się na 2026 rok, życząc Państwu na ten czas zdrowia, spokoju i… pokoju!